Cresta Run: chau avant dal vial da glatsch giuadora
A San Murezzan va curaschusa glieud gia dapi 125 onns d’in vial da glatsch giuadora cun ina sort scarsola, il skeleton. Il vial che sa numna Cresta Run (Cursa da Cresta) è stà la naschientscha per il sport skeleton ed è il sulet vial da quest gener ch’i dat insumma.
I dovra curaschi
Er sch'il vial dal Cresta Run è gia vegl è el anc adina spectacular. Quel che gughegia d’ir dal vial giu dovra segir in pau curaschi. Quai conferman era persunas ch’èn gia idas bleras giadas dal vial giu. Ils schlittunzs van numnadamain da quest vial giu cun in skeleton (ina scarsola speziala). Ma quai na tanscha anc betg. Els giaschan en venter sin quella scarsola bassa ed il chau è mo rodund 20 centimeters sur il glatsch. Quai è pulit pauc, sch’ins pensa ch’ils schlittuns van cun ina spertezza d'enfin 130 kilometers per l’ura da quest vial giu. Quai è pli spert che quai ch’in auto dastga charrar sin l’autostrada.
Il vial ha ina lunghezza da 1214 meters e maina da San Murezzan enfin a Schlarigna. Davent da sum enfin giudim è la differenza d’autezza 157 meters. Il vial dal Cresta Run ha era duas partenzas. Ina partenza sa numna Top (englais sisum) e l’autra Junction (egnlais access). Quella partenza è var 400 meters suenter la partenza Top e rodund 50 meters d’autezza pli bassa. Noviz na dastgan betg parter davent da la partenza sisum. Il meglier schlittuns ha fatg il viadi da sum fin giudim aifer 50,09 secundas. En tut datti 10 curvas sin l’entira lunghezza dal vial.
Onur per quels che crodan ora dal vial
La curva la pli enconuschenta è bain la “Shuttlecock” (egnl. ballaplimas). Quai num è era giustifitgà. I sa tracta numnadamain d’ina curva nua che blers crodan or dal vial e sa tschentan en la naiv u en las mattas da protecziun. Igl è era ina tscherta segirtad. Sch’il schlittunz è memia spert lura po el da gugent bandunar là il vial. Tut quellas e quels che bandunan là il vial ed èn commembers dal Club da schlittas San Murezzan (St. Moritz Tobogganing Club, SMTC) vegnan automaticamain commembers dal “Schuttlecock Club” e quai è era in’onur. I na dettia strusch insatgi che na saja betg crudà or dal vial en questa curva, ha in dals pli enconuschents schlittunsz Nico Baracchi ditg.
Ina invenziun dals Englais
Sch’ins va a guardar il vial dal Cresta Run a San Murezzan lura croda quai spert si che blera glieud discurra là englais. Quai davent dal commentatur da las cursas sco era tranter ils curriders. Quai sa lascha declerar istoricamain. Il Cresta Run n’è numnadamain betg ina invenziun da la glieud indigena da San Murezzan. Igl è in sport ch’è vegnì inventà dals Englais.
Cumenzà avant 125 onns
Il maior englais W. H. Bulpett aveva laschà construir l’enviern 1884/1885 il vial da glatsch Cresta Run. Quest vial è stà il cumenzament dal sport dal skeleton. Ozendi van ils skeletonists dentant d’in vial da bob giuadora. Quel è construì in pau auter ch’il Cresta Run. Quai cunzunt tar las curvas. Entant ch’il vial da bob è radund e tegn il schlittunz en il vial ha quel dal Cresta Run betg curvas uschè radundas, uschia ch'ils schlittuns pon era ir sur il vial ora, sch'els na manischeschan betg endretg lur skeleton. Tranter las scarsolas na datti strusch pli differenzas. Omaduas han profità ina da l’autra ed èn sa sviluppadas e daventadas sumegliantas.
Dunnas n’èn betg giavischadas
Insatge tschertg’ins adumbatten: dunnas. A l’entschatta eri lubì a las dunnas d’ir dal vial giu. Pli tard èsi dentant vegnì scumandà. La raschun saja la posiziun sin la schlitta che na saja betg buna per las dunnas. Ed insumma è il club in pau ina chaussa misteriusa. Il club è era vegnì fundà dals Englais e ditg eran era persunas indigenas betg bainvesidas en quel. Oz èsi sa midà in zichel. Dentant tuttina, la chasa dal club a la partenza Junction è accessibla mo per commembers. E commember vegn ins mo lura sch’ins vegn proponì dad in commember sez da daventar commember.
Pussaivel dad ir da quest vial da glatsch giuadora èsi era per persunas che n’èn betg commembers dal club englais. Premissa è dentant ch’ins è in um e ch’ins ha 18 onns. L'equipadi ch'i dovra per ir dal vial giuadora, datti era gist da prender a tschains.
Dapli infurmaziuns:
Inscunter cun Nico Baracchi
Il Minisguard dals 02-01-2010 ha era il tema Cresta Run ed il skeleton a San Murezzan: Guarda qua il Minisguard dals 02-01-2010































































